Relacja z konferencji „Dialog społeczny w prawie pracy – reforma PIP w ocenie partnerów społecznych”

W piątek 10 lipca 2026 r. w Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku odbyła się konferencja organizowana przez Pracodawców Pomorza, poświęcona najnowszym zmianom w prawie pracy oraz konsekwencjom reformy Państwowej Inspekcji Pracy, która weszła w życie 8 lipca 2026 r. Wydarzenie zgromadziło liczne grono przedsiębiorców, ekspertów prawa pracy, przedstawicieli administracji oraz partnerów społecznych, a dyskusje – zwłaszcza podczas panelu – miały wyjątkowo intensywny i merytoryczny charakter.

🟦 Główny temat konferencji: nowe uprawnienia PIP wobec umów B2B i cywilnoprawnych

Centralnym punktem spotkania była analiza zmian wynikających z ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, realizującej kamień milowy KPO. Największe emocje wśród pracodawców budzi nowe, przełomowe uprawnienie PIP:

Inspektor pracy może wydać decyzję ustalającą istnienie stosunku pracy,

jeżeli uzna, że umowa cywilnoprawna (zlecenie, B2B) jest wykonywana w warunkach odpowiadających art. 22 § 1 Kodeksu pracy.

To oznacza możliwość administracyjnego przekształcenia B2B lub zlecenia w umowę o pracę, co – jak podkreślali uczestnicy – jest rozwiązaniem bez precedensu w polskim prawie i rodzi poważne ryzyko niepewności prawnej.

🟦 Procedura: od polecenia do decyzji administracyjnej

Z prezentacji prof. Jacka Męciny wynika, że proces będzie wieloetapowy:

  • Polecenie usunięcia naruszeń (np. zawarcia umowy o pracę),
  • umożliwienie stronom zajęcia stanowiska,
  • wszczęcie postępowania administracyjnego,
  • decyzja PIP ustalająca stosunek pracy,
  • możliwość odwołania do sądu w terminie miesiąca.

W szczególnych przypadkach decyzja może otrzymać rygor natychmiastowej wykonalności, zwłaszcza wobec osób objętych szczególną ochroną.

Co istotne:

  • w trakcie postępowania umowa B2B lub zlecenie nadal trwa,
  • po wydaniu decyzji składki i podatki są rozliczane jak dla pracownika.

🟦 Jak PIP będzie oceniać, czy B2B to faktycznie stosunek pracy?

Prof. Męcina zaprezentował szeroki katalog kryteriów, które inspektorzy będą analizować. Obejmują one m.in.:

  • wyznaczanie miejsca i czasu pracy,
  • nadzór przełożonych,
  • dyspozycyjność i konieczność uzyskiwania zgody na wyjście,
  • wykonywanie pracy w strukturze organizacyjnej firmy,
  • używanie narzędzi, materiałów i odzieży firmowej,
  • zastępowalność,
  • stosowanie kar porządkowych,
  • obowiązek odbierania telefonów po godzinach,
  • grafik pracy i dyżury,
  • sposób rozliczania pracy.

Zestaw pytań przedstawiony w prezentacji pokazuje, że inspektorzy będą badać realne warunki wykonywania pracy, a nie deklaracje stron. To – jak podkreślali przedsiębiorcy – może prowadzić do masowych kontroli i sporów interpretacyjnych.

🟦 Burzliwy panel dyskusyjny – starcie perspektyw partnerów społecznych

Jednym z najważniejszych elementów konferencji był panel dyskusyjny pt.:

„Oczekiwane kierunki zmian w prawie pracy, uprawnieniach PIP i dialogu społecznym w Polsce – perspektywa partnerów społecznych”

Moderator:

  • dr Ewa Podgórska-Rakiel, Wiceprezeska Pracodawców Pomorza

Paneliści:

  • Agnieszka Majewska – Rzeczniczka Małych i Średnich Przedsiębiorców
  • Marcin Stanecki – były Główny Państwowy Inspektor Pracy
  • dr Błażej Mądrzycki – Wiceprzewodniczący OPZZ

Dyskusja była wyjątkowo intensywna, momentami bardzo burzliwa, co odzwierciedla skalę napięć wokół reformy PIP.

Najważniejsze wątki panelu:

  • Przedsiębiorcy podkreślali ryzyko arbitralności decyzji inspektorów oraz niepewność prawną, która może zniechęcać do zatrudniania i inwestowania.
  • Strona pracownicza wskazywała na potrzebę skuteczniejszej ochrony osób pracujących na umowach cywilnoprawnych, zwłaszcza w sektorach o wysokim poziomie nadużyć.
  • Były GIP Marcin Stanecki zwracał uwagę na konieczność precyzyjnych wytycznych dla inspektorów, aby uniknąć chaosu interpretacyjnego.
  • Rzeczniczka MŚP Agnieszka Majewska akcentowała, że reforma może szczególnie uderzyć w małe firmy

Panel pokazał, że reforma PIP jest odbierana jako jedna z najbardziej kontrowersyjnych zmian w prawie pracy ostatnich lat, a jej praktyczne wdrożenie będzie wymagało intensywnego dialogu i doprecyzowania procedur.

🟦 Kontekst europejski i dodatkowe zagadnienia z prezentacji prof. Męciny

W swoim wystąpieniu prof. Męcina omówił również:

  • algorytmiczne zarządzanie i sztuczną inteligencję w miejscu pracy,
  • zmiany w dyrektywach dotyczących bezpieczeństwa pracy i pracy przy monitorach ekranowych,
  • wyzwania w sektorach takich jak budownictwo, logistyka, rolnictwo czy przemysł spożywczy,
  • nowe obowiązki pracodawców w zakresie przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji,
  • wdrożenie dyrektywy 2023/970 dotyczącej przejrzystości wynagrodzeń.

🟦 Podsumowanie

Konferencja Pracodawców Pomorza potwierdziła, że reforma PIP – zwłaszcza w zakresie przekształcania umów B2B i zleceń w umowy o pracę – jest tematem o ogromnym znaczeniu dla rynku pracy. Przedsiębiorcy obawiają się wzrostu ryzyka prawnego, natomiast strona pracownicza widzi w zmianach szansę na ograniczenie nadużyć.

Burzliwy panel dyskusyjny pokazał, że przed partnerami społecznymi stoi zadanie wypracowania praktycznych rozwiązań, które pozwolą stosować nowe przepisy w sposób proporcjonalny, przewidywalny i zgodny z zasadami dialogu społecznego.


Konferencja realizowana w ramach projektu „Pracodawcy Pomorza – silny i efektywny Partner Społeczny”
Program Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021–2027, działanie 5.21 Aktywność obywatelska nr projektu: FEPM.5.21-IZ.00-0035/24 ukierunkowanego na wzmacnianie potencjału eksperckiego, rozwój dialogu społecznego oraz profesjonalizację organizacji pracodawców.